07 oktober 2017

BRK-APROA colloquium 2017: Keuzes en dilemma’s in de conservatie-restauratie

Conservatie-restauratie is een beroep van voortdurende keuzes waarmee de beroepsuitoefenaars voortdurend geconfronteerd worden. Die keuzes zijn uiteenlopend en behoren tot diverse gebieden, vanaf het opstellen van een project, de mogelijke of meest geschikte graad van interventie voor elk werk, tot aan de keuzes van de technieken en de te gebruiken materialen.

 

Bij de technische keuzes is er het dilemma tussen traditionele en nieuwe materialen. Het voor en tegen van die keuzes tegen elkaar afwegen behoort tot de dagelijkse praktijk van de restaurateur, die geconfronteerd wordt met zeer gepecialiseerde maar wellicht te weinig expliciete onderzoeken. De herinnering aan de ‘mirakelproducten’ uit het verleden, met soms desastreuze gevolgen, stellen de restaurateur voor moeilijke keuzes.

 

Ethische keuzes zijn al even complex. De keuze van de behandeling is niet de uitsluitende bevoegdheid van de restaurateur, maar wordt in essentie bepaald door het object zelf. Wat te doen wanneer de andere actoren van het project er andere keuzes op nahouden : de opdrachtgever, de bevoegde overheidsdiensten, de architect, het hoofd van de firma waar de restaurateur werkt, de museumdirectie ? Andere argumenten kunnen meespelen en moeten geëvalueerd worden, zoals de functie of herbestemming, de omvang en duur van de behandeling, het budget en de financiering, het prestige van het object, de wensen van de eigenaar/klant, de aard van het werk (niet gemaakt voor de eeuwigheid, efemere of vergankelijke kunst, tijdelijke installaties).

 

Met welke dilemmas wordt de conservator-restaurateur vandaag geconfronteerd en waarin verschillen die van vroeger ? Wat wint een werk bij bepaalde keuzes of wat verliest het ? Wat is bijvoorbeeld de impact van het blootleggen van een originele polychromie, die het onomkeerbaar verlies van de andere lagen betekent, en dus een deel van de geschiedenis van het object. Het verwijderen van latere overschilderingen op schilderijen of muurschilderingen is een onomkeerbare behandeling. Het wegnemen van oude toevoegingen of restauraties aan gebouwen of kunstvoorwerpen kan in de loop van de geschiedenis maar één keer gebeuren.

 

Het voorstellen en communiceren van deze keuzes en dilemmas door de beroepsuitoefenaars van de conservatie-restauratie bieden de gelegenheid om samen na te denken over deze essentiële stellingnames die aan de basis liggen van elke behandeling. 

 

PROGRAMMA / PROGRAMME

Choix et dilemmes en conservation-restauration / Keuzes en dilemma’s in de conservatie-restauratie

 

Brussel /Bruxelles, Auditorium Lippens, Koninklijke Bibliotheek / Bibliothèque Royale

 

Donderdag 23 november - Jeudi le 23 novembre 2017

 

9u Inschrijving en koffie / Inscriptions et café

9.45u David Lainé & Michael Van Gompen, Verwelkoming door de voorzitters BRK-APROA / Mot d’accueil par les présidents de l’APROA-BRK

 

Zittingvoorzitters / Présidents de séance : David Lainé & Michael van Gompen

 

10u Régis Bertholon, Analyser les enjeux et choisir les objectifs : le processus de conservation-restauration comme espace de discussion et base de décision

10.30u Simone Habaru & Muriel Prieur, Le moindre mal? Traitement d ’un panneau peint suite à un choc climatique

11u Marjan Buyle, Mission impossible? De conservatie van de muurschilderingen in de pastorie van Meerhout

11.30u Christine De Herde, Restauration du carton de tapisserie ’Le martyre de saint Paul‘ de Pieter Coecke van Aelst. Plus de 18 mois d’intervention, jalonnés de choix et d’ajustements

 

12u Broodjeslunch / Buffet sandwiches

Zittingvoorzitters / Présidents de séance:  Françoise Rosier & Judy De Roy

 

13u Eugénie Falise, Traitement des archives et gestion du nombre : l’exemple de la désinfection pour modéliser un processus décisionnel

13.30u Johan Grootaers & Martijn Remmen, Antwerpse spreidselplafonds uit de 16de eeuw. Praktijkervaring bij restauratie-opties van beschermd en niet beschermd interieurerfgoed

14u Eve Bouyer, Pourquoi choisir le non-illusionnisme? Sortir du dualisme esthétique/historique

 

14.30u Koffiepauze / Pause café

 

15u Paula Cordeiro & Françoise Urban, Monument à Everaerd t’Serclaes: restauration ou copie? Un choix difficile

15.30u Sara Mateu, What are we gluing here? Structural stability versus reversibility: the dilemma of the structural conservator of panel paintings

16u Barbara Pêcheur & Fabian Rasson, Restauratie van de schilderingen van de Egyptische tempel in Antwerpen. Weinig opties, weinig marge

 

16.30u Drink / Verre de l’amitié

 

 ---------------------

 

Vrijdag 24 november - Vendredi le 24 novembre 2017

 

9u Ontvangst en koffie / Accueil et café

Zittingvoorzitters / Présidents de séance: Marjan Buyle & Alain de Winiwarter

 

9.30u Isabelle Happart & Agnès Esquirol, Le Panorama de Waterloo: un défi de taille

10u Emmanuelle Job & Françoise Boelens, Projet de réaffectation dans les bâtiments classés : quand restriction rime avec restauration. La maison Hap, un cas d’école

10.30u Denis Bruyère, Conservation de l’authentique et lecture potentielle de l’origine. Le traitement particulier d’un cabinet William & Mary au château de Jehaye 

 

11u Koffiepauze / Pause café

 

11.30u Anoek De Paepe, Hoofddeksel met glaskralen uit Katanga van museumobject naar studieobject. Een evaluatie van drie verschillende methodes om gedegradeerde glaskralen te stabiliseren

12u Isabel Garcia Gomez, Conserver ou effacer la trace dans la collection ethnographique. De la lecture des pages de vie de l’objet comme préalable de sa restauration

 

12.30u Broodjeslunch / Buffet sandwiches

 

Zittingvoorzitters / Présidents de séance:  Linda Van Dijck & Pierre Masson

 

13.30u Lode Goukens, Life History of Artworks en de restauratiepraktijk

14u Andreas Krupa, Reconstruction in conservation-restoration? Gloss and colour of the surfaces of a piece of furniture showing typical red mahogany aspect

14.30u Cécile Mairy, L’Hôtel communal de Forest: enjeux d’une restauration ambitieuse. Des chiffres, des lettres, des notes

 

15u Koffiepauze / Pause café

 

15.30u Barbara Van der Wee, Het Hôtel Winssinger in Brussel, gebouwd en verbouwd door Victor Horta. Het belang van het bouwhistorisch onderzoek bij de keuzes van de restauratieopties

16u Proclamatie van de laureaat van de BRK-APROA Prijs / Proclamation du lauréat du Prix APROA-BRK

Voorstelling van het winnend project door de laureaat / Présentation du projet gagnant par le lauréat

 

16.30u Besluiten / Conclusions door / par Dominique Allard (Koning Boudewijn Stichting / Fondation Roi Baudouin)

 

17u Einde colloquium / Clôture du colloque

 

 

SCHRIJF JE HIER IN: LINK

 
 
 

AGENDA

23-24/11/2017, Brussels - Belgium
Op 23 en 24 november 2017 gaat het 9de BRK-APROA colloquium door in het Lippens auditorium van de Koninklijke Bibliotheek in Brussel. SCHRIJF JE HIER IN. [Meer]
15-17/11/2017, Paris - France
Un colloque international sur la dégradation du verre dans l’atmosphère aura lieu au Centre de recherche et de restauration des musées de France (C2RMF) à Paris les 15, 16 et 17 novembre 2017. [Meer]
22-24/11/2017, Köln - Germany
Der überregionale Erfahrungs- und Wissensaustausch im Bereich der Konservierung-Restaurierung und Denkmalpflege spielt für die Erhaltung des kulturellen Erbes im Zusammenhang mit den aktuellen Herausforderungen in Europa eine zentrale Rolle. Anlässlich des Europäischen Kulturerbejahrs 2018 (ECHY) möchten die deutschsprachigen europäischen Restauratorenverbände VDR (Deutschland), SKR (Schweiz), ÖRV (Österreich) und VRKS-ARCA (Südtirol) die verbindenden Elemente im europäischen Kulturraum in den Blickpunkt rücken und ihre Zusammenarbeit mit einer gemeinsamen Fachtagung vertiefen. Die Konferenz ist als zweitägiges Symposium geplant und soll im Rahmen der EXPONATEC COLOGNE in Köln (22.-24. November 2017) stattfinden. [Meer]
23-24/11/2017, Brussels - Belgium
Op 23 en 24 november 2017 gaat het 9de BRK-APROA colloquium door in het Lippens auditorium van de Koninklijke Bibliotheek in Brussel. SCHRIJF JE HIER IN. [Meer]
 

BRK NIEUWS

25 september 2017
SCHRIJF JE HIER IN. [Meer]
20 juni 2017
Petitie: Voor de bescherming van het Brusselse erfgoed ! Tegen de afschaffing van het eensluidend advies van de KCML! [Meer]
13 juni 2017
Om de toekomstige generatie conservators-restaurateurs te sensibiliseren voor de doelstellingen van onze vereniging heeft de BRK-APROA beslist since 2015 een tweejaarlijkse prijs uit te reiken aan een conservatie-restauratie masterscriptie, behaald aan een van de drie door de vereniging erkende Belgische conservatie-restauratie opleidingen: l’Ecole supérieure des arts Saint-Luc in Luik, l’Ecole Nationale Supérieure des Arts Visuels de la Cambre in Brussel en de Universiteit van Antwerpen. [Meer]
06 juni 2017
Op donderdag 23 en vrijdag 24 november 2017 gaat ons tweejaarlijks BRK-APROA colloquium door in het Auditorium Lippens van de Koninklijke Bibliotheek in Brussel. [Meer]