21 november 2018

BRK-APROA colloquium: Gerestaureerd met de beste bedoelingen

Op 21-22 november 2019 gaat het 10de BRK-APROA colloquium door in het Auditorium Lippens van de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel. 

 

 

Een kunstwerk of een object van het cultureel erfgoed is geen onbeschreven blad. Wanneer men het object aan een conservator-restaurateur voor een behandeling toevertrouwt, heeft dit al een lange geschiedenis achter de rug. Ontworpen en vervaardigd door een kunstenaar of ambachtsman, is het leven van een kunstwerk onderhevig aan tal van wisselvalligheden. Het colloquium handelt niet over de impact van de tijd op een kunstwerk, maar focust op de conservatie-restauratiebehandelingen die in de loop der tijd werden uitgevoerd ‘met de beste bedoelingen’. Het is van het grootste belang om de realiteit van het object te bekijken, en alles wat er al mee gebeurd is. Daarna dient nagedacht over welke middelen de conservator-restaurateur beschikt, die een nieuwe behandeling gaat uitvoeren.

Elke conservator-restaurateur, zowel vroeger als nu, werkt in de context van zijn tijd, met materialen, technieken en denkbeelden die op dat moment gelden. Maar alles evolueert en wat toen zo veelbelovend leek, blijkt achteraf gezien niet altijd een gelukkige keuze. Er worden ‘fouten’gemaakt, er doen zich ongelukken of onverwachte situaties voor.

Hoe deze behandelingen aanpakken als conservator-restaurateur? Bepaalde materialen en technieken blijken immers na verloop van tijd nefast te zijn voor het behoud van het werk. Sommige restauratiemethodes, gebaseerd op onjuiste of verouderde premissen, worden later tegengesproken door onderzoeken en door de huidige toestand van het object. Hoe kunnen we in dat geval ingrijpen om te verhelpen aan de nadelige gevolgen van een vorige behandeling? En wanneer moeten we overwegen om deze vroegere interventies te beschouwen als onderdeel van de geschiedenis van het object en ze als zodanig te respecteren in plaats van in te grijpen?

En tot slot, ook onze behandelingen zijn maar een fase in het lange verhaal van een kunstwerk, een momentopname in zijn geschiedenis. De interventies van nu zullen op hun beurt door onze opvolgers geëvalueerd worden. Zelfs een minimale behandeling is een ingreep en absolute reversibiliteit is weliswaar een na te streven ideaal, maar anderzijds ook een onhaalbare mythe. Wat zijn de gevolgen van de interventies van vandaag voor de restaurateurs van morgen?

 

Gerestaureerd met de beste bedoelingen / Restauré avec les meilleures intentions/ Restored with the best intentions
Brussel /Bruxelles, Auditorium Lippens, Koninklijke Bibliotheek / Bibliothèque Royale

Donderdag 21 november - Jeudi le 21 novembre 2019

9u  Inschrijving en koffie / Inscriptions et café

9.45u. Michael Van Gompen & David Lainé, Mot d’accueil par les présidents de l’APROA-BRK, Verwelkoming door de voorzitters BRK-APROA 

Zittingvoorzitters / Présidents de séance : David Lainé & Michael van Gompen

10u  Tatiana GerstenLe couple Léon Gilissen – Marie-José Marchoul et la reliure de centaines de manuscrits médiévaux de la Bibliothèque royale de Belgique                     

10.30u  Klara PeetersIn eigen boezem kijken. Evaluatie van een afgenomen muurschildering uit het Openluchtmuseum Bokrijk

11u. Christine Supianek-ChassayChiselled in Stone, Embroidered in Silk. The ‘Schmelzzimmer’ in the New Palais of Arnstadt, Thuringia, Germany: Conservation History in the Making

11.30u  Karin Keutgens en Bernard DelmotteDe muurschildering Sint-Christoffel in de Grote Kerk, Breda. Het materiaaltechnisch onderzoek in situ en de conservatie-restauratieproblematiek

12u. Broodjeslunch / Buffet sandwiches

Zittingvoorzitters / Présidents de séance:  Françoise Rosier & Judy De Roy

13u  Sibylle SchmittLa methode de ‘régénération’ du prof. Pettenkofer. Quels sont les effets?

13.30u. Sam Huysmans en Judy De RoyBeware : Fallen Angels. De zoektocht naar een optimaal behoud van de vier engelen in de pendentieven van de Onze-Lieve-Vrouw ter Rijke Klarenkerk in Brussel

14u  Christian Degrigny et Jean-Philippe Farrugia, Réévaluation de la restauration des  peintures murales médiévales du Château de Germolles (France)

14.30u  Koffiepauze / Pause café

15u  Karen BonneEen Rubens komt thuis. Een  verhaal van omzwervingen, diverse restauraties en wisselende appreciaties

15.30u  Emmanuelle Job et Florence DoneuxLa restauration des cafés de la Belle Epoque à Bruxelles

16u  Drink / Verre de l’amitié

--------

Vrijdag 22 november - Vendredi le 22 novembre 2019

9u Ontvangst en koffie / Accueil et café

Zittingvoorzitters / Présidents de séance: Marjan Buyle & Alain de Winiwarter

9.30u  Dominique Lègue-Faisy et Nadège DuqueyroixUne collection, un atelier, une histoire des pratiques. L’atelier de restauration du département des Estampes et de la Photographie de la Bibliothèque nationale de France

10u  Aletta Rambaut en Katrien MestdaghRestauratie versus conservatie bij het herstel van glasramen van de 19de eeuw tot heden

10.30u  Florence Adam et Nicole GarnierConservation-restauration de repeints historiques au vernis d’un tableau du XVIIIème siècle provenant des collections du Musée Condé à Chantilly

11u  Koffiepauze / Pause café 

11.30u  Lieve WatteeuwHet lamineren van middeleeuwse handschriften in de 20ste eeuw en de nefaste gevolgen. Van Zapon tot PVC        

12u  Myriam SerckBrève histoire des erreurs en restauration de sculpture

12.30u  Broodjeslunch / Buffet sandwiches

Zittingvoorzitters / Présidents de séance:  Linda Van Dijck & Françoise Urban

13.30u  Laura PorcuAssemblage ou démontage ? Le cas de la sculpture Venus avec dauphin    

14u  Sofie GrauwelsGoedbedoeld handwerk op textiel erfgoed 

14.30u    Titania Hess, Splendeurs et misères des transferts.  Petit survol de la technologie des transferts autour de La Minerve de P. P. Rubens du Musée Royal des Beaux-Arts d’Anvers

15u  Koffiepauze / Pause café

15.30u  Charlotte NysHet Braemgebouw van de VUB, (her)ontdekking van identiteit?

16u  Proclamatie van de laureaat van de BRK-APROA Prijs / Proclamation du lauréat du Prix APROA-BRK
Voorstelling van het winnend project door de laureaat / Présentation du projet gagnant par le lauréat

16.30u  Besluiten / Conclusions door / par Hilde De Clercq, directeur KIK-IRPA

17u  Einde colloquium / Clôture du colloque
 

INSCHRIJVEN

 

AGENDA

29-30/11/2019, Brussels - Belgium
The Réseau Art Nouveau Network, a European network for the study, protection and enhancement of the Art Nouveau heritage, is celebrating its 20th anniversary this year. Urban.brussels, founding member of RANN, is hosting an International symposium in Brussels, co- organised by RANN and Urban.brussels in partnership with the Horta Museum and CIVA. [Meer]
21-22/11/2019, Brussels - Belgium
Op 21-22 november 2019 gaat het 10de BRK-APROA colloquium door in het Auditorium Lippens van de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel. [Meer]
14-15/11/2019, Zurich - Suisse
Together with Bern University of the Arts (HKB), SIK-ISEA is to hold a second symposium within its research programme “Material and Authenticity”. [Meer]
04-07/11/2019, Brussels - Belgium
The ENSAV La Cambre invites Paolo Cremonesi, Conservation Chemist, and Letizia Satto, Paper Conservator, for a four-day intensive workshop addressing conservator-restorers and conservation scientists. Workshop on : The aqueous environment and solvents for treatments on works of art on paper application to documents, ancien art and contemporary art. [Meer]
 

BRK NIEUWS

07 oktober 2019
13th October 2019 - European Day of Conservation-Restoration [Meer]
19 september 2019
Vacature conservateur-restaurateur - Koninklijk Museum voor Midden-Afrika [Meer]
11 juli 2019
Om de toekomstige generatie conservators-restaurateurs te sensibiliseren voor de doelstellingen van onze vereniging heeft de BRK-APROA beslist since 2015 een tweejaarlijkse prijs uit te reiken aan een conservatie-restauratie masterscriptie, behaald aan een van de drie door de vereniging erkende Belgische conservatie-restauratie opleidingen: l’Ecole supérieure des arts Saint-Luc in Luik, l’Ecole Nationale Supérieure des Arts Visuels de la Cambre in Brussel en de Universiteit van Antwerpen. [Meer]
07 oktober 2018
Op 14 oktober vindt er in het kader van ECHY 2018 (The European Year of Cultural Heritage) in heel Europa voor het eerst de Dag van de conservatie-restauratie van cultureel erfgoed plaats. De beroepsvereniging voor conservators- restaurateurs van kunstvoorwerpen (BRK- APROA) organiseert in samenwerking met haar Europese overkoepelende organisatie E.C.C.O. (European Confederation of Conservator-Restorers' Organisations) een evenement om iedereen te sensibiliseren rond het belang van conservatie-restauratie van cultureel erfgoed. [Meer]
14 september 2018
Beste collega's,  Op zaterdag, 20 oktober, organiseert de BRK-APROA een uniek geleid bezoek aan het Instituut van de Ursulinen en de wintertuin, Bosstraat 9, 2861 Onze-Lieve-Vrouw-Waver. [Meer]